Flow is een bewustzijnstoestand en staat van zijn, waarbij je opgaat in wat je doet en waarbij je heel dicht bij je essentie blijft. Je bent zo aanwezig in het moment, dat je zelfbewustzijn op gaat in de omgeving. Mihaly Csikszentmihalyi (1990) wordt vaak aangehaald in de sportwereld of het bedrijfsleven. Enkele geïnterviewden in zijn boek spraken over een “onbewuste kracht/ stroom die hen meevoerde”.

Als je flow ervaart is er rust, helderheid, energie. Flow wordt dus gekenmerkt door de volledige aandacht en energie. Je verliest je besef van persoonlijk zelf. 

Deze staat van zijn geeft een geluk. Er is minder tot geen besef van ruimte en tijd. Er is een oneindige bron van energie.  Je bent in contact met de bron.

Veel mensen zitten echter in de overlevingsmodus en zijn geprogrammeerd om te presteren en iets te moeten doen. Als we langdurig hard werken komen we in een ‘staat van zijn’ waar het sympatischische deel van ons zenuwstelsel actief is en we niet zo makkelijk meer kunnen ontspannen. Dit is het deel van het zenuwstelsel dat je helpt bij actie, presteren en overleven. We staan voortdurend ‘aan’.

Ik weet zeker dat ik vroeger veel meer in deze modus zat. En elke moeder met jonge kinderen zal dit ook herkennen. Ik had dan wel veel energie, maar ik ging eigenlijk op adrenaline en stresshormonen. Door werk- en prestatiedruk maakt je lichaam steeds weer adrenaline en cortisol aan. Je denkt dat je heel veel energie hebt, maar in de rust of op vakantie valt je energie ineens weg, krijg je hoofdpijn of voel je je niet fit.

Fysieke aspecten van flow

Je lichaam een goede barometer. Ben je met de juiste dingen bezig dan zal je lichaam ontspannen aanvoelen. Je ervaart zachtheid en ruimte in je lichaam en gevoel van verbinding met jezelf en de wereld. Zit je in de overlevingsstand of leef je vanuit je hoofd, dan zul je dat fysiek gaan voelen in de vorm van spanning die wordt vastgezet, een gevoel van verdoving of hyperalert zijn. Je lichaam maakt steeds weer adrenaline en cortisol aan.

De sympathicus, dat deel van je zenuwstelsel dat gericht is op het signaleren van gevaar blijft actief. Klaar om je te verdedigen, op naar het volgende doel. Als je deze energie niet kwijt kunt, reageert je lichaam fysiek. De sympathicus kan zijn energie niet uitwerken. Zoals vechten of vluchten). Dan gaat het zenuwstelsel in de bevriesmodus. Het bindweefsel in je lichaam spant aan en er kunnen fysieke klachten ontstaan.

De natuurlijke ‘fabrieksinstelling’ van je lichaam is ontspannen. Het parasympathische zenuwstelsel (de ventrale vagus hart-hoofd verbinding), is actief als je je veilig en gedragen voelt. Je lichaam herstelt en heelt vanzelf in deze toestand, net als wanneer je slaapt. . Zo was je toen je heel jong was, ontspannen, natuurlijk en vrij. In deze staat is  ventrale vagus actief. Je ervaart veiligheid, vertrouwen en verbinding met de wereld om je heen.

Zelfonderzoek

Je als een soort nulmeting eens bij jezelf stil staan in hoeverre je flow ervaart in je leven en je verbonden voelt met jezelf en de wereld om je heen.

Geef je jezelf een voldoende of onvoldoende op de volgende aspecten:

• Helderheid
• Keuze
• In je centrum zijn
• Verbinding
• Uitdaging
• Vertrouwen

In het programma Rust en Helderheid gaan we verder met al deze aspecten van flow.

Nadi’s en meridianen

De nadi’s vormen samen een netwerk met ontelbare vertakkingen. Zoals bijvoorbeeld het zenuwstelsel bestaat uit een netwerk van zenuwen. De nadi’s en de meridianen zijn de onzichtbare energiebanen in je lichaam. Er stroomt levensenergie doorheen. Nadi komt van ‘nad’ wat stroom of ‘flow’ betekent. Misschien is het je wel eens opgevallen dat je na yoga, meer ruimte en energie ervaart in je lichaam. Alsof alles weer stroomt.

Nadi’s zijn kanalen waardoor het bewustzijn stroomt. De term verwijst in het sanskiret naar buis, pijp, zenuw. Prana (levensenergie) stroomt door deze rivieren in het lichaam.

In de yin yoga werken we met de 12 meridianen die door het fascia, het bindweefsel van ons lichaam lopen. Door het bindweefsel op rek te brengen, activeer je je meridianen en breng je je lichaam en organen weer in balans. Wat yin yoga voor je lichaam doet, lees je hier.

Het fysieke, energetische en causale lichaam

In de yogaleer maken we onderscheid tussen het fysieke, energetische en causale lichaam. Het fysieke lichaam is het meest tastbaar. Het bestaat uit je botten, je spieren en het bindweefsel dat een verbindende functie heeft in je lichaam.

Daarnaast kennen we het subtielere lichaam, dat verwijst naar dit wonderbaarlijk netwerk – je zenuwstelsel en energiebanen. Het subtiele lichaam noemen we ook wel het energetische lichaam. Je kunt het niet zien, maar wel voelen. Je voelt het bijvoorbeeld in de vorm van tintelingen of stroming. Of als iemand in je energie/aura komt.

Door yoga en meditatie wordt je steeds gevoeliger voor de signalen van je lichaam en ga je steeds bewuster voelen. Hier werk ik ook mee in de coaching. Je ontwikkelt steeds meer lichaamsbewustzijn en bent beter in staat te luisteren naar de signalen van het lichaam en bewustere keuzes te maken – in overeenstemming met je gevoel.

Tenslotte is er het causale lichaam, dat verwijst naar ‘de spirit’: het nog subtielere bewustzijn. Een aanwezigheid voorbij de vorm. Voor ieder van ons uniek. Het causale lichaam verwijst naar jouw unieke pad, de laag van de ziel. Diep van binnen ken je je Gods-essentie als licht en vrijheid voorbij de vorm. Tegelijkertijd is er een levenspad dat voor jouw klopt en heb je daarin onderscheidingsvermogen. Een innerlijke weten wat voor jouw liefdevol is, trouw aan jouw unieke levensweg.

Je kunt hierin nog subtielere lagen onderscheiden, maar we gaan even terug naar het energetische lichaam.

Naast de nadi’s heb je zeven energiecentra in je lichaam: de chakra’s. Hier heb je vast wel eens van gehoord tijdens de yogales. De zeven chakra’s verwijzen allemaal naar energiecentrum in je lichaam. Ze zijn alle zeven verbonden met een ander thema in je leven en met levensenergie. Als je goed in balans bent, dan gaat de levensenergie stromen.

De zeven chakra’s

De zeven chakra’s zijn energiecentra in het lichaam en verbonden met thema’s.

1. Eerste chakra – wortel chakra: kleur rood

Het wortel chakra bevindt zich aan de basis van de ruggengraat.De kracht van het eerste chakra staat voor de lichamelijke vitaliteit die een persoon heeft. Is je wortel chakra in balans dan ervaar je waarschijnlijk een goede fysieke gezondheid. Het wortel chakra staat ook voor de basis in het fysieke leven.

2.Tweede chakra – heiligebeen chakra: kleur oranje

Het heiligbeen chakra ligt op de onderbuik, tussen de navel en geslachtsdelen. Het tweede chakra reguleert alle emoties. Het is het punt van menselijke verbondenheid, dit geeft een mens de tools om andermans gevoelens te kunnen aanvoelen. Ook is dit het chakra van onze seksualiteit.

3. Derde chakra – zonnevlecht chakra kleur geel

Het zonnevlecht chakra vind je ter hoogte van de navel.Het derde chakrapunt staat voor ons denken. Ons emotionele leven, wilskracht. Als je zonnevlecht chakra genoeg open staat, ben je goed in contact met je eigen gevoelens, je hebt genoeg zelfwaardering.

4. Vierde chakra – hartchakra kleur: groen

Het hart chakra bevindt zich midden in de borst bij het hart. Het vierde chakra staat in het teken de liefde. Wanneer je hart chakra open staat zie jij de mensen zoals ze zijn en voel je liefde voor je medemens en dieren.

5. Vijfde chakra – keelchakra kleur: blauw

Het vijfde chakra vind je in de keel. Het keel chakra heeft als thema communicatie. Als je eigenlijk iets wilt zeggen maar het niet doet, kan het keel chakra hieronder lijden. Ook zorgt het keel chakra ervoor dat je in staat bent om een zekere onafhankelijkheid te creëren van de mening van andere mensen waardoor je dit makkelijker kunt loslaten.

6. Het zesde chakra: derde oog chakra kleur indigo/paarsblauw

Het zesde chakra ligt midden op het voorhoofd. Dit is het chakra van het visualisatievermogen. Daarnaast staat het derde oog chakra voor creatieve energie en nieuwe ideeën.

7. Zevende chakra: kruin chakra kleur goud/wit

Het zevende chakra bevindt zich boven het hoofd. Dit is het punt dat ons verbindt met de kosmische energie. Het verwijst dan ook naar boven. Wanneer het kruin chakra open staat ben je goed in contact met je eigen intuïtie.

Ida, Pingala en Sushumna

Binnen het netwerk van nadi’s zijn er drie belangrijke kanalen. Deze beheersen de stroom van prana en bewustzijn in alle andere nadi’s van het lichaam. Deze drie nadi’s heten Ida, Pingala en Sushumna.

De Ida nadi beheerst alle mentale processen, terwijl de Pingala nadi alle vitale processen beheerst. Ida staat voor de maan (het vrouwelijke) en Pingala (het mannelijke) voor de zon. Een derde nadi, Sushumna, is het kanaal voor het ontwaken van het spirituele bewustzijn.

Sushumna: ontwaakt bewustzijn

Sushumna stroomt door het centrale kanaal van het ruggenmerg, terwijl Ida en Pingala gelijktijdig over de buitenkant van het ruggenmerg stromen, maar nog steeds aan de binnenkant van de wervelkolom. De Ida, Pingala en Sushumna nadi’s beginnen in de bekkenbodem. Van daaruit vloeit Sushumna rechtstreeks naar boven binnen in het centrale kanaal, terwijl Ida naar links gaat en Pingala naar rechts.

Ida en de Pingala werken om de beurt in het lichaam, niet tegelijkertijd. Als je je neusgaten observeert, merk je dat over het algemeen de ene kant vrij stroomt en dat de andere kant geblokkeerd is. Als het linker neusgat open is, is het de maan energie of Ida nadi die stroomt; als het rechter neusgat vrij is stroomt de zonne-energie of Pingala nadi.

Onderzoeken hebben aangetoond dat wanneer het rechter neusgat open is, de linker hemisfeer van de hersenen is geactiveerd. Wanneer het linker neusgat open is, is de rechter hersenhelft geactiveerd. Dit is hoe de nadi’s of energie-kanalen de hersenen, het levensproces en het bewustzijn controleren.

Als we deze twee energieën – Prana en Chitta, Pingala en Ida, het leven en bewustzijn, nu simultaan kunnen laten werken, dan kunnen de beide hersenhelften gelijktijdig functioneren en kunnen ze zo samen de denk-, levens-en intuïtieve processen regelen. Je bent dan in een staat van hoger bewustzijn en verbonden met een grotere universele intelligentie.

Lees meer over mijn yogalessen in Sneek