Als je een levenswijze wilt ontwikkelen die je meer energie oplevert is het goed om te onderzoeken wat je flow geeft. Hieronder vind je een aantal kenmerken van flow[i]:

In een staat van flow zijn actie en zelfbewustzijn een. Je gaat op in wat je doet.

• Je hebt een helder doel voor ogen en om terwijl je bezig bent dat doel te bereiken ga je op ‘in de weg ernaar toe’.
• Je bent met iets bezig wat bij je past en waarvoor jezelf hebt gekozen.
• Bij flow wordt elke handeling onmiddellijk gevolgd door feedback. Dit kan zijn van anderen, waardoor je een goed gevoel krijgt. Of als je de activiteit alleen doet, dan stel je eigen criteria en geef je jezelf innerlijke feedback.
• Bij flow is er een goed evenwicht tussen de vaardigheden die je nodig hebt en de uitdaging die de situatie van je vraagt. Het resultaat is een gevoel van moeiteloosheid, maar ook het volledig focussen en opgaan in je taak.
• In flow zijn actie en zelfbewustzijn een. Je bent helemaal in het hier en nu en gaat op in je taak. Je tijdsbeleving is anders of verdwijnt.
• Het gevoel van genieten zit in je groei in een intrinsiek doel. In de flowactiviteit ben je niet bezig met je ego.
• Het gevoel van flow is dat je een wordt met iets groters dan jezelf. Tijdens de activiteit heb je het gevoel een situatie volledig te beheersen en tegelijkertijd dingen te laten gebeuren.
• Echter kies je steeds weer de uitdaging in de ontwikkeling van jezelf waardoor je een gevoel van overgave ervaart. Het gevoel van genieten zit dan in het meester worden van een moeilijke situatie. Door je helemaal over te geven aan die moeilijke uitdaging, krijg je de ervaring ‘een voertuig’ te worden van een grotere kracht.

Wanneer ben je authentiek en volledig jezelf?

Herken je enkele van deze kenmerken? Dan weet je hoe het is om ervaring van flow te hebben en jezelf volledig uit te drukken. Hoe kom je hier? Het begint erbij jezelf beter te leren kennen. Wat maakt jou tot het bijzondere en unieke mens die je bent? Wanneer ben je authentiek en heb je echt het gevoel jezelf te zijn. Welke gaven heb je en welke talenten wil je tot ontwikkeling brengen? Wat wil je eigenlijk in je leven?

Als je in flow leeft met wie je bent dan ben je trouw aan je hart.Bewustzijn wil zich via jou uitdrukken als liefde.

Als je in flow leeft met wie je bent dan ben je trouw aan je hart. Het denken creeert een leven vol met moeten en aanpassing aan de omgeving. Maar vanuit je hart kom je bij een moeitelozer Zijn. Vanuit je hart heb je contact met waarden in je leven die belangrijk voor je zijn. Vanuit je hart wil iets zich uitdrukken via jou. Het leven wil jouw potentieel kennen en als je dat leeft, dan voel je energie en

Dit klinkt allemaal heel logisch, maar ik merk in de coachings dat dit helemaal niet meer zo vanzelfsprekend is. We zijn dat innerlijk kompas kwijt en leven veelal in ons hoofd, vanuit ideeen. Terwijl leven vanuit je hart je vraagt om te voelen en dieper connectie te maken met jezelf. Als je leeft vanuit flow ben je trouw aan wie jij bent, waar je voor staat en verzet je je niet tegen het leven zoals het is. Er is overgave en tegelijkertijd een afstemming op plezier en jouw potentieel die zich wil uitdrukken als liefde. Het tegengestelde van leven vanuit trouw aan jezelf is leven van compromis naar compromis.

Flow heeft te maken met hogere staat van bewustzijn

Je kunt twee kanten van de flow-staat onderscheiden: een actieve en passieve. Een actieve wil zeggen: doen wat je echt wilt en een passieve: accepteren wat je niet kunt veranderen. Acceptatie betekent niet opgave, maar is dan een teken van een hoger bewustzijn. Vanuit dat hogere bewustzijn kun je veel beter waarnemen wat je andere opties zijn zonder dat je emotioneel en reactief bent.

Mensen in flow vermoeien zich niet door te vertellen hoe de dingen eigenlijk zouden moeten zijn. Ze stellen geen eisen aan het leven maar ze leggen de lat wel hoog voor zichzelf. Ze genieten van het nu, ongeacht de barrières en verwachte output. Ze genieten van het proces zelf. Ze doen wat ze doen omdat het is wat ze willen doen.

Hun ‘doen’ is niet het ‘doen van het ego’ maar het is een spontaan gebeuren. Er is niet een ‘doener’ aanwezig, maar wel een waarnemer van het scheppingsproces. Het proces is transpersoonlijk en toch zou het niet mogelijk zijn zonder de persoon die in de zintuiglijke wereld aanwezig is als ‘kanaal’ van een grotere levensintelligentie waarmee we verbonden zijn vanuit ons hart.

Zelfonderzoek

Zelfonderzoek kan je helpen zicht te krijgen op je waarden, je kwaliteiten, je talenten, je roeping. Wil je hier verder induiken dan kunnen deze vragen van Marlies Terstegge je helpen: 77 vragen voor flow in je leven.

Je kunt flow ervaren in bepaalde activiteiten en deze steeds meer toevoegen aan je dagelijks leven. Er is dan een optimale balans, een optimale harmonie tussen de moeilijkheid van een taak en de je persoonlijke talenten. Ik ervaar bijvoorbeeld flow als ik yogalessen of meditaties of webinars geef. Ik word dan uitgedaagd omdat ik voor de groep zit, ik ben helemaal aanwezig en val samen met dat wat ik hier kom brengen: rust en bewustzijn.

Ik ben nieuwsgierig hoe is dat bij jou? Leuk als je wilt reageren via info@maaike-dijkstra.nl

[i] Geef flow aan je leven Marlies Terstegge (2011)

Flow is een bewustzijnstoestand en staat van zijn, waarbij je opgaat in wat je doet en waarbij je heel dicht bij je essentie blijft. Je bent zo aanwezig in het moment, dat je zelfbewustzijn op gaat in de omgeving. Mihaly Csikszentmihalyi (1990) wordt vaak aangehaald in de sportwereld of het bedrijfsleven. Enkele geïnterviewden in zijn boek spraken over een “onbewuste kracht/ stroom die hen meevoerde”.

Als je flow ervaart is er rust, helderheid, energie. Flow wordt dus gekenmerkt door de volledige aandacht en energie. Je verliest je besef van persoonlijk zelf. 

Deze staat van zijn geeft een geluk. Er is minder tot geen besef van ruimte en tijd. Er is een oneindige bron van energie.  Je bent in contact met de bron.

Veel mensen zitten echter in de overlevingsmodus en zijn geprogrammeerd om te presteren en iets te moeten doen. Als we langdurig hard werken komen we in een ‘staat van zijn’ waar het sympatischische deel van ons zenuwstelsel actief is en we niet zo makkelijk meer kunnen ontspannen. Dit is het deel van het zenuwstelsel dat je helpt bij actie, presteren en overleven. We staan voortdurend ‘aan’.

Ik weet zeker dat ik vroeger veel meer in deze modus zat. En elke moeder met jonge kinderen zal dit ook herkennen. Ik had dan wel veel energie, maar ik ging eigenlijk op adrenaline en stresshormonen. Door werk- en prestatiedruk maakt je lichaam steeds weer adrenaline en cortisol aan. Je denkt dat je heel veel energie hebt, maar in de rust of op vakantie valt je energie ineens weg, krijg je hoofdpijn of voel je je niet fit.

Fysieke aspecten van flow

Je lichaam een goede barometer. Ben je met de juiste dingen bezig dan zal je lichaam ontspannen aanvoelen. Je ervaart zachtheid en ruimte in je lichaam en gevoel van verbinding met jezelf en de wereld. Zit je in de overlevingsstand of leef je vanuit je hoofd, dan zul je dat fysiek gaan voelen in de vorm van spanning die wordt vastgezet, een gevoel van verdoving of hyperalert zijn. Je lichaam maakt steeds weer adrenaline en cortisol aan.

De sympathicus, dat deel van je zenuwstelsel dat gericht is op het signaleren van gevaar blijft actief. Klaar om je te verdedigen, op naar het volgende doel. Als je deze energie niet kwijt kunt, reageert je lichaam fysiek. De sympathicus kan zijn energie niet uitwerken. Zoals vechten of vluchten). Dan gaat het zenuwstelsel in de bevriesmodus. Het bindweefsel in je lichaam spant aan en er kunnen fysieke klachten ontstaan.

De natuurlijke ‘fabrieksinstelling’ van je lichaam is ontspannen. Het parasympathische zenuwstelsel (de ventrale vagus hart-hoofd verbinding), is actief als je je veilig en gedragen voelt. Je lichaam herstelt en heelt vanzelf in deze toestand, net als wanneer je slaapt. . Zo was je toen je heel jong was, ontspannen, natuurlijk en vrij. In deze staat is  ventrale vagus actief. Je ervaart veiligheid, vertrouwen en verbinding met de wereld om je heen.

Zelfonderzoek

Je als een soort nulmeting eens bij jezelf stil staan in hoeverre je flow ervaart in je leven en je verbonden voelt met jezelf en de wereld om je heen.

Geef je jezelf een voldoende of onvoldoende op de volgende aspecten:

• Helderheid
• Keuze
• In je centrum zijn
• Verbinding
• Uitdaging
• Vertrouwen

In het programma Rust en Helderheid gaan we verder met al deze aspecten van flow.