Publicatie naar aanleiding van mijn boek Stilte ZIJN in het blad Paravisie met de volgende meditatie:

Kun je je op dit moment realiseren wie je bent?
Begin met het besef ‘Ik Ben’.
Als je dieper gaat kijken,
kun je je realiseren
dat je dat woordje ‘ik’ niet bent
omdat het een concept is.
Dan is er Zijn.
Aanwezigheid.
Kun je je nog dieper realiseren dat je
al het tastbare dat wordt waargenomen
niet bent?
Hoe zou het anders
kunnen worden waargenomen?
Dat wat je werkelijk bent,
gaat aan alle objecten vooraf.

Klik op de afbeelding hieronder om het artikel te lezen.

In de yoga leerde ik te zitten in aandacht en voelen. Ik leerde emoties te reguleren en spanning los te laten met behulp van de adem. Ik leerde steeds subtieler voelen hoe lichaam en geest werkt. Hoe gedachten spanning en onrust creëren en hoe spanning in je lichaam zorgen voor nog meer gedachten en ongemak.

Wat een ontdekking als je weet hoe je ten alle tijde rust en kalmte kunt terugvinden. Nu – twintig jaar later – als moeder van vier kinderen is het ook ‘een verademing’ om rustig te kunnen blijven in de hectiek van een druk gezin en werk.

Je zenuwstelsel, je hart en je brein

De adem gaat in principe natuurlijk moeiteloos en vanzelf. Dat is het mooie: we hoeven er niets aan te doen. Stel je voor dat je zelf de adem zou moeten besturen! Gelukkig functioneert ons lichaam en zenuwstelsel helemaal vanzelf. We noemen dat ook het autonome zenuwstelsel. Je hart en brein hebben een centrale functie hierin. Een kalme hartslag geeft een seintje aan je brein: “Je bent veilig.” Een hoge hartslag geeft een seintje aan je brein:”Let op, gevaar!”  Ons lichaam reageert met spanning op de omgeving en op gedachten, de zogenaamde stressimpulsen We hebben dus vooral stress en onrust van gedachten, want meestal zijn we niet fysiek in gevaar. We lijden dus vooral onder mentale stress.

De ademhaling heeft invloed op je hartslag en daarmee op je brein. Het beïnvloedt de staat van je zenuwstelsel en je brein. Een kalme ademhaling zorgt voor een kalme geest en een ontspannen lichaam. Je zenuwstelsel bestaat grof gezegd uit twee delen: het sympathische zenuwstel en parasympathische zenuwstelsel. Respectievelijk de gaspedaal, verbonden met focus en actie en de rempedaal, verbonden met rust en herstel.

In principe gaat dit allemaal vanzelf. Maar als je langdurige stress ervaart, maakt je lichaam zoveel stresshormonen aan, dat je niet meer zo goed kunt ontspannen. Je blijft dan in de actiemodus en kunt steeds minder goed ontspannen. Je hoofd zit vol en je lichaam staat constant ‘aan’ (alsof er gevaar is). Signalen hiervan zijn: verminderde concentratie, meer piekeren, fysieke spanningsklachten, minder goed slapen.

De ademhaling is er alijd

Het goede nieuws is: de ademhaling is er altijd. De aandacht bij je ademhaling brengen is heel effectief en helemaal gratis. Hieronder vind je drie ademhalingstechnieken die je kunt beoefenen voor meer kalmte, concentratie, innerlijke rust en herstel.

1.Hartcoherent ademen

Hartcoherent ademen geeft je lichaam in 3 minuten vitaliteit en harmonie. Je beïnvloedt je de tijd tussen je hartslagen, je hartvariabiliteit door middel van de gelijkmatige ademhaling. Dat kalmeert onmiddellijk je zenuwstelsel.  De inademing is verbonden met actie, de uitademing met rust. Normaliter adem je zo’n  12 of 13 ademhalingen per minuut. Bij deze oefening breng je deze terug naar 6 of 7. Doordat je het aantal ademhalingen halveert gedurende 3 minuten breng je je lichaam en geest tot rust en naar de verstilling. Stel je maar voor dat je de golven van je hartritme (hartvariabiliteit) uitlijnt met de golven van je gedachten. Zo ontstaat meer coherentie in je systeem.

2. De 8-punten in de ademhaling

In de ademhaling kun  je 8 punten onderscheiden: 1) het begin van de inademing 2) de inademing 3) het einde van de inademing 4) het omslagpunt 5) het begin van de uitademing 6) de uitademing 7) het einde van de uitademing en 8) het omslagpunt. Door je te concentreren op al deze punten en de adem zo in stukjes te observeren ontstaat er focus en concentratie in je geest. De adem wordt over het algemeen ook dieper en gelijkmatiger, net als bij hartcoherent ademen zorgt dit voor harmonie en rust.

3. De krachtademhaling

Heb je wel eens gezien hoe een baby ademt? Een baby ademt nog met het hele lichaam en diep in de buik. Als volwassenen zijn we dit verleerd. Omdat we vaak gejaagd zijn, bezig zijn is de adem ook gejaagd. Over het algemeen ademen we maar met 30% van de longen. Dit geeft onrust, een hogere hartslag en stress in je systeem. De krachtademhaling leert je om niet alleen met de bovenkant van de longen te ademen maar ook dieper naar je buik. Je vult ook het onderste deel van je longen en brengt het middenrif en de buik in beweging. Deze ademhaling geeft je focus, rust en innerlijke kracht. Letterlijk: levenskracht. 

Stel je voor: je gaat met een bootje de zee op

Aandachtspunt als je gaat oefenen. Bewuster gaan ademhalen kan eerst ook spanning kan geven. Je wordt je ineens bewust van hoe je ademt en soms krijg je het daar juist even benauwd van. Maar weet: oefening baart kunst. Het is als een bootje dat op zee gaat. Eerst ga je door de branding en kan het zijn dat je daardoor onrust ervaart. Daarna kom je al snel op kalme zee. De adem geeft je een zee van innerlijke ruimte. Wat er ook gebeurt om je heen. Geniet ervan!

1. Rust in je hoofd – Onderzoek: wat zijn gedachten?
2. Rust in je hoofd – Kijk naar je gedachten: gewaarzijn
3. Rust in je hoofd – Je hart weet wat waar is
4. Rust in je hoofd – Kun jij echt zonder verhaal zijn? 
5. Rust in je hoofd – Nog dieper kijken: wie of wat ben jij?

Rust in je hoofd – Onderzoek: wat zijn gedachten?

Wat zijn gedachten eigenlijk? In onze westerse wereld hebben we al jong geleerd op het denken te vertrouwen. Soms zijn we echter te ‘hoofdig’ geworden en leven we te veel vanuit ons ‘hoofdkantoor’. Dat betekent een leven vol met spanning en problemen. Herken je dat? Begin met te onderzoeken met wat gedachten zijn. Voor de meeste mensen zijn ze waar. Maar dat is uiteindelijk niet juist. Het lijkt zo. Ze zijn ‘subjectief waar’. Ze komen op en verdwijnen weer en je kunt ze niet kiezen.

Je hebt wel functionele gedachten. Bijvoorbeeld: ‘Ik moet nu naar het toilet.’ ‘Of: Als ik rechtsaf sla moet ik mijn richtingaanwijzer uitdoen.‘ Of: ‘Ik moet nu weg om ergens op tijd te zijn’. Functionele gedachten zijn heel praktisch. Ze gaan over het dagelijks leven en over het hier-en-nu. Het merendeel van onze gedachten brengen je echter naar het verleden of de toekomst. Dat geeft onrust in je hoofd. Of er is vanuit het denken commentaar op de situatie, op anderen of op jezelf.

Laten we eens kijken wat gedachten zijn. Gedachten zijn geen feiten. Je kunt een gedachte ook niet vastpakken of aanwijzen op een bepaalde locatie. Meestal wijzen we naar ons hoofd. Gedachten registreer je met je hoofd, met je brein. Je zou een gedachte kunnen zien als een informatiepakketje met energie. Het is eigenlijk niets, een luchtbel die opkomt en weer verdwijnt.

Het gekke is dat we gedachten in eigendom nemen. Vergelijk het met een geluid. Dit registreer je ook met je hoofd, maar daarvan zeg je niet: dit geluid is van mij. Zowel gedachten als geluiden zijn dus zintuiglijke prikkels, maar niet persoonlijk. Ze komen op en verdwijnen weer. Hoe zou het zijn als je er niets mee hoeft?

Elke gedachte heeft een effect op je lichaam. Een positieve gedachte geeft ontspanning en ruimte in je lichaam. Een negatieve gedachte geeft spanning in je lichaam. Gedachten volgen elkaar zo razendsnel op dat we meestal niet door hebben hoezeer ze onze stemming beïnvloeden.

Rust in je hoofd – Kijken naar je gedachten: gewaarzijn

De volgende stap om meer rust te ervaren je hoofd is te leren kijken naar je gedachten. Het kijken naar gedachten noemen we ook wel gewaarzijn. Je kunt je gewaar zijn – bewust zijn – van wat er opkomt in het denken. Je kunt leren gedachten te zien als voorbijgaande gebeurtenissen. Ze komen en gaan. Wie of wat neemt deze gedachten waar? Als je een gedachte herkent als gedachte, dan heeft hij al zijn kracht verloren. Je creëert een afstand door ernaar te kijken. Dit kun je oefenen door meditatie of gewoon te stoppen met wat je aan het doen bent en de gedachte te benoemen. ‘Oh daar is die gedachte weer.‘ ‘Is deze gedachte waar?’ Bewust stoppen en kijken, geeft een pauze zodat je niet hoeft te reageren.

Vergelijk het met de blauwe lucht. Jij bent de blauwe lucht. Wat je ten diepste bent is bewustzijn. De blauwe lucht zegt ook niet: deze wolk ben ik. Deze wolk moet ik vasthouden. Deze wolk wil ik niet. Het is heel grappig als je er zo naar kijkt, hoe serieus we al dat denkwerk nemen. Je kunt gedachten leren zien als wolken, voorbijgaande gebeurtenissen. Ze verschijnen en verdwijnen en worden waargenomen door jou.

In het artikel desidentificeren van gedachten verwees ik al naar de mogelijkheid om angst en negatieve gedachten te leren doorzien. Je kunt dat oefenen met meditatie.

Je kunt leren meer rust in je hoofd te ervaren en je gedachten te zien als voorbijgaande gebeurtenissen.

Rust in je hoofd – Je hart weet wat werkelijk waar is

Als mensen aan de slag gaan met meditatie of bewustzijnsontwikkeling dan ontstaat er vaak een streven naar leeg hoofd. Het idee dat als je maar vele uren oefent en mediteert, dat je hoofd dan leeg zal worden. Of ze stellen de vraag: hoe kom ik daar vanaf?  Je hoofd leeg willen hebben of ergens vanaf willen komen is nooit de bedoeling. Dat is echter een groot misverstand. Je hoeft werkelijk helemaal niets te veranderen aan wat er op komt. Je hoeft ook helemaal niets aan jezelf te veranderen. Je hoeft niet te groeien of een beter mens te worden. Met al die pogingen iets op te lossen, creëer je alleen maar meer spanning.

Wat als alles goed is, precies zoals het is? Je komt dan bij de wijsheid van je hart. Je kunt met compassie – vanuit je hart – kijken naar jezelf en hoe er soms onrust is. Met je hart kun je elk moment aanvaarden, zoals het is. Je hart kent acceptatie en compassie.  Vanuit je hart kunt je er vriendelijk naar kijken. En als je dat doet, verandert er al iets. Alles ontspant. Precies zoals het nu is. Je hart is verbonden met wijsheid en weet ook of de gedachten die opkomen liefdevol zijn, of niet. Diep van binnen weet je dat.

Rust in je hoofd – Kun jij zonder verhaal zijn? 

In bewustzijnscoaching staan we hier heel bewust bij stil. Je kunt je bewust worden van de verhalen die steeds weer opkomen. En hoe je jezelf terugbrengt tot een een verhaal. Als een verhaal zich meer dan 3 x voordoet, spreken we van een patroon of een overtuiging. Sommige patronen of overtuigingen hebben jarenlang (onbewust) een ondermijnende invloed op je leven. Ze halen je uit vertrouwen, overgave en uit je kracht.

We noemen dit ego-patronen. Je hebt nu de mogelijkheid om bewust te onderzoeken hoe dat bij jou werkt. Als je veel gedachten en onrust in je hoofd ervaart, zit je vaak op de controle. Het kan ook zijn dat er een onderliggende emotie in het lichaam aanwezig is, die we niet willen voelen. Dat geeft ook vaak veel onrust in ons hoofd.

Als we spreken over ‘een verhaal’ in bewustzijnsontwikkeling verwijzen we naar een gedachtenpatroon over de persona, waarmee emotionele lading is verbonden.  Dankzij het geloof in de persona en het verhaal – houden we het verhaal in stand en creëren we onbewust de overeenkomstige realiteit.

Rust in je hoofd – nog dieper kijken: wie of wat ben jij? 

Even terug naar het voorbeeld van de blauwe lucht. Als je goed kijkt is iets zich bewust van alles wat er gebeurt. Alles wat er opkomt in jou: gedachten, gevoelens, fysieke sensaties ben je niet. Want: je kunt ze waarnemen en ze verdwijnen weer. Iets wat kan verdwijnen, kun je niet zijn. Wat ben je dan? Door wat wordt dit allemaal waargenomen? Ook je zelfbeeld, je rollen, je persoonlijkheid, je lichaam veranderen voortdurend. Ook dat ben je niet. Wat ben je dan?

Zelfonderzoek gaat over deze vraag. Je brengt je aandacht naar binnen en onderzoekt wat je werkelijk bent. Wat gaat vooraf aan alles wat tijdelijk is? Bewustzijn is je essentie. En dat is altijd vrij. Als je dat steeds meer gaat realiseren, dan ontstaat er een grote ontspanning en natuurlijkheid in je dagelijks leven.

Zelfonderzoek gaat over de vraag wat je werkelijk bent. In essentie ben je bewustzijn. In essentie ben je altijd vrij.  

Vraag de meditatie aan voor rust en harmonie in 3 minuten.

Lees meer:

Over bewustzijnsontwikkeling en coaching

Over zelfrealisatie

Over de verdiepingsgroep zelfrealisatie 

Herken jij dit? Je bent welkom in mijn studio in IJlst of voor een vrijblijvende online kennismaking. Je kunt hierin je vragen stellen en ik neem je mee in een mediatie naar de rust en stilte in jezelf.