“Geloof niet zomaar iets wat je hebt gehoord.

Geloof niet in tradities alleen omdat ze generatieslang zijn doorgegeven.

Geloof niet iets alleen omdat er veel over gesproken wordt.

Geloof niet wat geschreven staat in geschriften van oude wijzen.

Geloof niet in vermoedens.

Geloof niet iets omdat een autoriteit, een docent, of iemand ouder het zegt.

Geloof alleen datgene wat je zelf hebt onderzocht en hebt ervaren als waar — wat werkt voor jou én ten goede komt aan het geheel. Leef er dan naar.”

Siddharta Gautama de Boeddha (ca. 500 v.Chr.)

Als ik je vraag: Sta je voor jezelf en jouw waarheid? Dat wat jij weet? De kern van ontwaken is dat er een universele intelligentie in je wakker wordt – een weten dat niet gebonden is aan religie, dogma, wetten of regels. Deze intelligentie is geen verzameling ideeën, maar een levend, voelbaar besef van wat klopt. Niet een geloof, maar een weten.

In een interview met Krishnamurti stelde een journalist hem de vraag: “Meneer, gelooft u dat…?” Waarop Krishnamurti zijn hand opstak en antwoordde: “Ik geloof nergens in.” Ook een andere leraar had dit kunnen zeggen, want in het ontwaakte bewustzijn zijn overtuigingen niet langer relevant. Je kunt prima zonder overtuigingen leven – in helderheid, in direct contact met wat zich hier en nu aandient.

Je directe ervaring in het moment, gaat voor wat er in je opkomt aan gedachten. Je bent niet meer gebonden aan de stroom van aannames, verwachtingen, interpretaties. Ze bepalen niet langer je realiteit. We groeien op binnen familiesystemen, culturele overtuigingen, religieuze contexten. Meestal nemen we die – volstrekt automatisch – mee in onze reacties en in ons handelen, zonder ooit te toetsen of ze nog wel waar zijn voor ons.

Maar in bewuste aanwezigheid wordt de vraag vanzelf voelbaar: Is dit nog werkelijk zo? Klopt dit, in het hier en nu, met wat ik diep vanbinnen weet? Vanuit dit bewustzijn krijg je toegang tot de wijsheid van het hart – een weten dat onderscheid maakt tussen wat waar is, en wat je ooit dacht dat waar moest zijn.

Zoals de Koreaanse zenmeester Seung Sahn ooit zei:

“Er is geen goed of fout, maar goed is goed en fout is fout.” Goed en fout zijn geen absolute grootheden buiten ons, maar een innerlijk voelen dat voortkomt uit verbondenheid met het wetende bewustzijn”.

Op een winterse dag in februari kwam Narsingh Balwantsingh van het magazine programma Iedereen Verlicht van NTR2 naar Heerlijk Hemelum in Friesland, Gaasterland, waar ik ook Stiltedagen geef.

We spraken over de reis naar binnen, terug naar je essentie en het geluk dat niet buiten jezelf is te vinden, maar in jezelf.

Wat hieraan vooraf ging was een donkeren periode in mijn leven, waar ik voor het eerst een doorkijkje kreeg. Wat ik in essentie ben, blijft altijd onaangetast. Een eenheidservaring was de aanleiding om te gaan delen over bewustzijn en de ontdekking van een blijvende rust, stilte en liefde die in jezelf aanwezig is.

In mijn boek Stilte ZIJN uitgegeven door Samsara in 2021 beschrijf ik deze ervaring en de blijvende verschuiving die dit gaf in mijn leven. Laat komen wat komt, laat gaan wat gaat en zie wat je wezenlijk bent (Ramana Maharsi).

Dit item werd gemaakt door de NTR. Een programma met persoonlijke verhalen van mensen die zich, vaak geinspireerd door het hindoisme, sprititueel bezighouden met het verbeteren van jezelf en de wereld. Het is afkomstig uit de aflevering van 15 maart 2026.

Dertien jaar geleden bezocht ik mijn eerste Stiltedag bij ZininZijn in Zevenhuizen. Emilia Hollander is een van mijn leraren en zij heeft mij uitgenodigd nog dieper te kijken en werkelijke vrijheid te ervaren. De tweeling was net geboren en ik stond constant ‘aan’ met vier kinderen. Mijn ‘staat van zijn’ was behoorlijk ontregeld en ik zocht rust. 

In Zevenhuizen was het stil en Emilia straalde een rust en licht uit die aanstekelijk was. Het zitten in stilte maakte me bewust van spanning in mijn lichaam, hoe lang duurt dit nog? In het begin was er vooral onrust en soms verbeeldde ik me dat ik een baby hoorde huilen…

Kan hier ook een raam open? Angst, weerstand, verveling, het kwam allemaal voorbij. Maar naarmate de tijd verstreek, veranderde er iets, ik werd geraakt en voelde me thuiskomen. Ik gaf al jarenlang meditatie in de yogalessen en mindfulness, maar ik voelde dat dit dieper ging: dit ging over de kern.

Ik ervaarde een staat van zijn die heel helder, open, beschikbaar en licht was. De meditaties die ik kende waren daarbij slechts uitstapjes. Dit ging over iets diepers over de essentie: alles in mij juichde bij deze herkenning. 

Samen zijn in deze herkenning: daverende stilte

Als je een langere tijd met een groep in stilte bent, kun je deze diepere laag in je bewustzijn ontmoeten. De groep helpt je om aanwezig te blijven bij wat er gebeurt, er ontstaat een veld van aandacht en concentratie. Deze stilte in een groep is een krachtige, energieke, voedende stilte die Thich Nhat Hahn heel mooi de daverende stilte noemt.

Door in een groep te  mediteren wordt je ondersteunt bij deze herkenning. Het helpt je het denken doorzien. Het denken voedt zich met prikkels van buitenaf en brengt steeds aandacht buiten jezelf. Als je niet praat, kun je beter kijken en de aandacht naar binnen brengen.

Je bevestigt en voedt niet het gedachtenverhaal dat je in het dagelijks leven vaak vertelt. Dat geeft op zichzelf al innerlijke ruimte. Het is de eerste stap in inquiry die je bijvoorbeeld ook beoefent met mindfulness. Je brengt je aandacht naar het moment en voert een innerlijke dialoog met het denken. Zo ontstaat er afstand naar het denken.

Maar er is een nog diepere verbinding met rust en vrijheid die kan ontstaan als je langere tijd stil bent. Deze rust is niet de rust die je ervaart als je even niets denkt. Het is ook niet de rust van je lichaam als je in een diepe ontspanning bent. Het is ook niet de serene warmte in je hart als je liefde ervaart.

Deze rust en stilte gaat aan dat alles vooraf en is je ware natuur. Het is het diep naar binnen kijken en je ware essentie leren kennen als bewustzijn. Dat klinkt misschien abstract, maar het in de gevoelservaring is het superhelder. 

Als je meer stilte toelaat in je leven kan er meer ruimte ontstaan voor het voelen, je gaat intenser waarnemen. Je zintuigen gaan open en je hart gaat open. Er ontstaat steeds meer innerlijke ruimte waarin alles er mag zijn: een gevoel van ‘Ah ja….alles is goed zoals het is.’

Dat geeft vertrouwen en opluchting. Dan kan er spontaan van alles gebeuren. Er kan meer en meer liefde binnenstromen in die open ruimte, voor jezelf, voor de mensen om je heen, voor heel de wereld.

Om daar te komen is er tijd, aandacht en overgave nodig. Je zult de controle moeten opgeven. En het begint met de bereidheid alle ideeën, concepten en aannames te onderzoeken. 

Als er een verlangen is naar zelfrealisatie helpt het om mensen op te zoeken die daar ook mee bezig zijn. Vaak komen deze mensen vanzelf op je pad. In mijn geval ontmoette ik Ananto, die mij leraren aanreikte die spraken over wat ik een jaar daarvoor had beleefd in een eenheidservaring. Het samenzijn met mensen die daarop resoneren kan je enorm voeden en helpen.

Het is prachtig als er een verlangen wakker wordt. Het verlangen maakt dat je er naar op zoek gaat. Het mooie is dat je op zoek gaat en op het moment dat je het vindt, zie je dat je het altijd over het hoofd hebt gezien. Het was er altijd al en niet buiten jezelf. Welkom!

Namaste (het licht in mij, groet het licht in jou) Maaike

Het ego als ingang naar bevrijding

Waar verlies jij je rust en helderheid in het dagelijks leven? Waar raak jij van slag? Heeft iemand onlangs iets gezegd waardoor je getriggerd werd? Kwam er een stroom van gedachten op gang over de ander of de situatie? Herkenbaar? Dit overkomt iedereen. Ook als je je verdiept in zelfrealisatie, blijven deze situaties gebeuren. Het mooie is dat je ze nu kunt gebruiken voor je zelfonderzoek en innerlijke bevrijding.

De mensen die je raken, zijn je grootste leraren

Vaak zijn het de mensen die dichtbij je staan die je het meest raken. Je partner, familie, collega of leidinggevende. Hier gebeurt het! Je wordt geraakt en waar je eerst nog zo kalm was als een boeddha, ben je nu van slag. Je wilt jezelf verdedigen of juist terugtrekken. Gedachten als ‘ik doe het wel alleen’, ‘je begrijpt me niet’ of ‘het is ook nooit goed’ schieten door je hoofd.

Op zulke momenten is je ego actief. Het ego is dat deel van je dat zichzelf wil beschermen. Het probeert pijn of ongemak te vermijden. Hierdoor verlies je het contact met jezelf, je rust en je helderheid.

Ego: vriend of vijand?

Er was een tijd dat ik, net als vele anderen, dacht dat verlichting betekende dat je je ego moest overstijgen. Dat het ego iets was wat je in de weg zat, een obstakel op de weg naar verlichting. Maar door de jaren heen ben ik tot een nieuw inzicht gekomen en zie ik het ego als essentieel onderdeel van wie we zijn. Het heeft je geholpen te overleven en het kan je nog steeds van dienst zijn. De sleutel is om ermee samen te werken, zonder dat het de baas over je is. Dát is bevrijding.

Het ego houdt je weg bij pijn en kwetsbaarheid. Het fluistert je in dat je niet goed genoeg bent, dat je niet compleet bent, dat je apart staat van anderen. Dit gevoel van afgescheiden zijn zorgt ervoor dat je jezelf afwijst en verdedigt. Het is verbonden met je ik-identiteit: jij als individu: alleen op de wereld. Het houdt je weg van zelfrealisatie. 

In mijn coachings en in de jaargroep werken we met het ego samen. Want als we er mee vechten, zijn we nog steeds onvrij. Er ontstaat een nieuwe oorlog in jezelf en je zult nooit de vrede ervaren die je zoekt. Een deel van jou doet niet meer mee.

Herken en doorzie de strategieën van het ego

In relaties komen deze patronen vaak naar boven. Als je je niet gezien of gehoord voelt, schiet je in een automatische reactie. Je trekt je terug of wordt defensief. Het is helpend om deze strategieën te herkennen en te onderzoeken. Zo krijgen ze minder grip op je leven.

Hier zijn twee veelvoorkomende strategieën van het ego:

Strategie 1: Terugtrekken (‘moving away’)

• Stil worden
• Je terugtrekken
• Ontkennen
• Het contact verbreken

Je trekt je terug uit de situatie om niet te voelen wat er gebeurt.

Strategie 2: Aanpassen (‘moving forward’)

• Extra lief zijn
• Harmonie proberen te bewaren
• Anderen pleasen
• Lachen om spanning te verminderen

Strategie 3) Slopen – ‘moving against’

• manipuleren
• je eigen behoeften negeren
• veroordelen
• iets forceren
• eenzaam zijn
• emotioneel zijn

Je verliest je presentie. Je bent niet meer ontspannen aanwezig, in verbinding met jezelf. Je wordt strategisch. Je kunt dit voor jezelf onderzoeken in het dagelijkse leven:

• Ben ik bezig iets te halen?
• Ben ik bezig iets te vermijden? Waar ga ik bij weg?
• Ben ik bezig om iets veilig te stellen?

Alle drie strategieën zijn uit contact. Je bent bang voor het verliezen van verbinding. Als je verbinding verliest, dan sta je alleen. Deze strategie ontstond al in je jeugd. Als kind probeerde je te overleven in situaties waarin je je niet geliefd, niet gezien, niet gehoord voelde. Deze overlevingsreacties kunnen je nog steeds overnemen in relaties. Als kind ervaarde je de angst om niet te bestaan, om alleen achter te blijven als heel ‘echt’ en deze herinnering toont zich nog in de automatische reacties in ons lichaam van vechten, bevriezen en vluchten.

Deze automatische reacties zijn nog steeds actief in relaties en kunnen ons helemaal overnemen. Het helpt om hierbij stil te staan en deze overlevingsstrategieën te onderzoeken. Om ze te leren kennen, zodat ze je leven niet langer beheersen. De afweer is nu niet meer nodig.

Contactvolle aanwezigheid

De uitdaging is om niet te vluchten of te vechten, maar te blijven bij wat je voelt. Blijf aanwezig bij jezelf en de situatie. Als je geraakt wordt, is de uitdaging het niet te fixen maar het te dragen in contact met de grond en met jezelf. Je hoeft je niet langer af te weren of terug te trekken en kunt contactvol aanwezig blijven. Als je stopt met reageren vanuit je automatische patronen, ontstaat er ruimte om bewust te kiezen. Dan blijf je helder en verbonden.

Hard voor het ego of hart voor het ego?

Het is belangrijk om liefdevol te zijn, ook voor je eigen kwetsbaarheid. Wijs je jezelf af als je van slag raakt? Of kun je mild en vriendelijk blijven? Je ego heeft je geholpen om te overleven. Je mag het bedanken voor die bescherming. Maar nu is het niet meer nodig. Je bent vrij om op een nieuwe manier aanwezig te zijn. Je hoeft nu niet meer hard te zijn voor jezelf en voor anderen.

In mijn coachings en in de Verdiepingsjaargroep staat niet alleen zelfrealisatie centraal, maar onderzoeken we ook deze strategieën om zo steeds meer innerlijke vrijheid te ervaren. Ik ben benieuwd of je bovenstaande herkent in dit proces van bevrijding. Als je het leuk vindt om te delen stuur me een berichtje op info@maaike-dijkstra.nl Je krijgt binnen 2 werkdagen altijd een reactie terug.

In november 2024 sprak ik met Bram Bakker over zelfrealisatie en de zoektocht naar innerlijke rust. 

Als coach ben ik verbonden met de Balanskliniek, een netwerk van coaches die werken vanuit het bewustzijn dat heling en herstel al in jezelf besloten ligt.  De Balanskliniek wil de balans herstellen en echt een persoonlijke coach bieden, van mens tot mens, en niet meer werken met diagnoses, etiketten of symptoombestrijding. 

Bram Bakker publiceert interviewt wekelijks leraren, schrijvers en coaches op dit gebied. Hij deelt deze interviews en podcasts op spotify en zijn website. 

Het platform biedt ondersteuning bij het zoeken naar een oplossing voor jouw gezondheidsvraagstuk of zoektocht naar een betere balans in jezelf. Hierbij staat bewustzijn centraal.

Mijn overtuiging dat balans begint bij de verbinding met jezelf en de balans tussen je hoofd en je hart sluit perfect aan bij die van de Balanskliniek. Ik ben er van overtuigd dat als we de reis naar binnen maken en beter naar ons lichaam luisteren, we de balans herstellen en ook een betere bijdrage kunnnen zijn aan onze omgeving.

Mijn eigen zoektocht naar balans met vier kinderen en werk heeft hier aan bijgedragen. Ik werk in mijn coachings met het lichaamsbewustzijn en zelfgenezend vermogen van het lichaam en begeleid mensen van hun hoofd naar leven vanuit hun hart.

Mijn profiel bij de Balanskliniek

Ik voelde me direct op mijn gemak bij Bram. In dit interview gaat het over mijn zoektocht in de wereld van spiritualiteit, mijn eenheidservaring en het boek Stilte ZIJN. Een openhartig gesprek 

Naar aanleiding van mijn boek Stilte ZIJN (Samsara dec 2021) verscheen dit interview met ex 3 FM-DJ Patrick Kicken. Patrick publiceert veel over non-dualiteit en interviewt wekelijks leraren, schrijvers en coaches op dit gebied.Hij deelt deze interviews en podcasts op youtube en zijn kanaal Leven zonder Stress

Ik voelde me direct op mijn gemak bij Patrick. In dit interview gaat het over mijn zoektocht in de wereld van spiritualiteit, mijn eenheidservaring en het boek Stilte ZIJN. Een openhartig gesprek met een lach en een traan.

Leegte, stilte en rust in jezelf

In alle spirituele tradities gaat de zoeker door innerlijke leegte. Dat wat alle tradities gemeen hebben is dat zuiver, helder inzicht ontstaat in de stilte.

Maar wat wordt er in ons leven meer verwaarloosd dan stilte? Waar lopen we meer van weg dan van stilte? Velen van ons blijven houvast zoeken in ons hoofd, in overtuigingen, in meningen, in de verslaving aan denken en doen. Juist die zaken die ons weg houden van de liefde en waarheid, geven we de meeste aandacht.

We steken heel veel energie in het vermijden van stilte, in het weglopen ervan. We vullen elk moment van ons bestaan op en zoeken naar geluk in de toekomst. Waarom vermijden we stilte?

Als je bereid bent de stilte in jezelf toe te laten, kom je soms ook met existentiele gevoelens van leegte in aanraking.

Onze natuur is verbonden met leegte. Als we naar binnen keren en echt op zoek gaan naar het IK, dan vinden we niemand en niets. Als we wat losser komen van de identificatie van ons lichaam en ontdekken dat we vanuit ons diepste wezen niet beperkt zijn tot die beperkte vorm, dan kan er angst ontstaan. De schrik voor het oplossen, is de schrik van het ego om niet meer te bestaan.

Het ego-gerichte denken zal niet zomaar de houvast opgeven en probeert de controle te houden. Daarom kan dit proces van ontwaken zo vervreemdend zijn en je behoorlijk door elkaar schudden. Het denken houdt je van de stilte en vormloosheid van je essentie verwijderd en grijpt naar houvast. Erg is dat niet, maar soms komt in dit proces angst om de hoek kijken.

In stilte zijn kan heel sereen zijn, maar er kan ook onrust en angst naar boven komen.

De kunst is dan om dit te vertrouwen en te zien dat je ook die angst en gedachten kunt laten gebeuren. Je kunt deze leegte en niet-weten vertrouwen en binnengaan. Steeds vaker en steeds meer zul je kunnen rusten in deze stilte en ermee samenvallen zonder iets te hoeven doen of te begrijpen. Je ontdekt een kalme aanwezigheid waarin alles plaatsvindt, ook het denken en al die neigingen die opkomen. Dat alles wordt moeiteloos waargenomen door bewustzijn, jouw essentie. Dat is de waarde van meditatie, je leert het zien, zonder dat je er iets mee hoeft. Je kunt nog steeds meedoen aan de droom en het theater van je leven, waarin jij de hoofdpersoon bent, samen met alle andere personages. Alles in je leven gewoon door.

In je leven zullen periodes van leegte en bloei zich blijven afwisselen, maar de kramp valt steeds meer weg. Er zullen periodes zijn dat je richtingloos bent, maar altijd is er weer die heldere zuivere realiteit van het NU, waarin je aanwezig bent en waar je je enige zekerheid in je leven terugvindt. Dit is het. Hier en en nu.

Wie naar buiten kijkt, droomt. Wie naar binnen kijkt, wordt wakker.

Moedig ben je als je dieper in jezelf wilt kijken. Zelfonderzoek doen, betekent dat je bereid bent alles te zien en te doorvoelen in jezelf, tot het meest existentiele niveau. Als alles er totaal mag zijn, dan kun je een diepe liefde en vrijheid ervaren. Iets groter dan het persoonlijke zelf. Je hoeft niets meer te weten. Dat te kennen is een grote vreugde en een groot geluk.

Er is een diepe liefde die dit allemaal draagt en ziet.

X Maaike

Ik bied twee programma’s voor tips en inspiratie. Het programma Wakker ZIJN is gericht op zelfrealisatie en het proces van ontwaken (zie ook mijn boek Stilte ZIJN).

Je ontvangt elke week een mail met inspiratie, een verwijzing naar innerlijke vrijheid, een audio of een meditatie of yogaoefening.Je kunt mij altijd mailen en vragen stellen. Af en toe organiseer ik een online stilte-ontmoeting met de deelnemers van het programma waarin je een vraag kunt inbrengen en we samenzijn in stilte.

Programma Rust & Helderheid
Programma Wakker ZIJN

Een meditatiemoment voor jou

Beluister de meditatie (8 minuten) Bewustzijn als beschikbaarheid

In jou is een vrede, een tijdloosheid die niet van deze wereld is.
Het roept je terug naar jezelf.
Het is liefdevol aanwezig en altijd beschikbaar.
Het vraagt je open te zijn.
Wie ben ik? Wat ben ik? Wat is werkelijk?
Jij bent de openheid, beschikbaarheid voor dit alles.