Tijdens onze stilte-ontmoeting merkte Marjolein op: “Nu zie ik het! Het verschil tussen ergens mee zitten en érgens mee zitten.” Ik vond dit een geniaal inzicht. Deze eenvoudige zin raakt aan een diepe waarheid over hoe wij omgaan met ongemak en emoties.

Wanneer we zeggen dat we ‘ergens mee zitten’, bedoelen we vaak dat er iets is wat ons bezighoudt, iets wat we lastig of pijnlijk vinden. We voelen onrust of spanning en willen er meestal zo snel mogelijk vanaf. Ergens ‘mee zitten’ betekent vaak niets anders dan dat we weerstand ervaren en dat iets er niet mag zijn. Dat we geraakt zijn in onze kwetsbaarheid en iets niet willen voelen. We proberen het probleem op te lossen door er veel over na te denken, te piekeren, het gevoel te negeren of onszelf af te leiden. We doen er alles aan om iets te fixen, te veranderen, op te lossen. We gaan erover nadenken, terwijl dit niets oplost en de verkramping juist in stand houdt.

Maar er is ook een andere manier om ‘ergens mee te zitten’. In plaats van te vechten tegen wat we voelen, kunnen we er gewoon bij blijven. Dit betekent dat we ons niet afkeren van het ongemak, maar het juist toestaan om er te zijn. We hoeven niets te veranderen of op te lossen. We zitten letterlijk mét het gevoel, zonder ertegen te vechten. Dat is de kracht van stilte en meditatie. Door te gaan zitten doe je je practice en leer je jezelf te dragen, ook in je geraaktheid. Je ziet dat alles komt en gaat en in jouw verschijnt en bent bereid ook emotie helemaal te voelen. Dit zitten in stilte, helpt je hierbij.

De kracht van aanwezig zijn

In stilte zitten helpt je om aanwezig te zijn bij wat er is en te voelen. Als we daartoe bereid zijn, gebeurt er iets bijzonders. De emotie of het ongemak krijgt de ruimte om te zijn. Vaak merken we dat het gevoel zachter wordt of vanzelf verandert. Het verzet maakt plaats voor openheid en acceptatie.

Dit betekent niet dat moeilijke gevoelens verdwijnen, maar ze verliezen wel hun grip op ons. Wanneer we niet meer wegrennen voor wat er is, ontdekken we dat we groter zijn dan onze emoties. Er ontstaat een dieper besef van wie we werkelijk zijn: de stille, open ruimte waarin alle ervaringen verschijnen en verdwijnen.

Hoe oefen je hiermee?

1. Merk op wat je voelt. Wanneer je merkt dat je ergens mee zit, pauzeer even. Wat voel je precies in je lichaam? Is er spanning, onrust, verdriet?

2. Blijf erbij en doe niets. In plaats van te analyseren of weg te duwen, laat het gevoel er zijn. Adem rustig in en uit terwijl je met je aandacht bij het ongemak blijft. Dit betekent dat je niets hoeft te doen om het gevoel te veranderen of op te lossen, want het lost vanzelf op. Ik heb altijd de uitspraak van Hans Laurentius onthouden: ‘Handjes ervan af’. Elke ervaring verschijnt in het zuivere bewustzijn, dat er simpelweg ís zonder zich te bemoeien met de inhoud.

3.Wees mild Oordeel niet over wat je ervaart. Alles wat opkomt, mag er zijn. Je staat alles toe zoals het verschijnt.

4.Benader alles als al goed en als energie. Zie gedachten en emoties als energie gemaakt van hetzelfde bewustzijn. Er is geen onderscheid, want alles is gemaakt van bewustzijn – van energie. Je zou kunnen zeggen: gedachten en emoties, spanning is een gestolde vorm van energie. Emotie betekent ook ‘movere’ energie in beweging.

4. Grond jezelf. Zeker bij hevige emoties, onrust of ongemak kan het helpen om jezelf bewust te gronden. Als er oud zeer of hevige pijn naar bovenkomt houd dan ook je ogen open. Door bewust contact te maken met de grond geef je alles de ruimte om gedragen te worden. Je grondbesef is er altijd. Dat is het mooie. De energie in je lichaam kan kalmeren als je maar lang genoeg rust in contact met de grond. Gronden brengt je terug in het hier en nu.

5.Ontdek de openheid eromheen. Terwijl je bij het gevoel blijft, kun je opmerken dat er ook iets ruims en stil aanwezig is. Je brengt je aandacht naar het heldere, zuivere bewustzijn dat beschikbaar is voor elke ervaring, maar zich niet bezighoudt met de inhoud van de ervaring. Dat zuivere bewustzijn blijft onaangetast.

Het bijzondere is, hoe vaker je dit doet, hoe minder je deze stappen nodig hebt. Hoe meer je aanwezig bent, hoe directer je in staat bent te doorzien, daar waar je vroeger dagen van slag was. Uiteindelijk is meditatie niet wat je denkt dat het is. Meditatie is alles toestaan zoals het is en dit integreert zich dit in je dagelijks leven, ook als je niet op je meditatiekussen zit.

Een uitnodiging tot openheid en direct ervaren

Het verschil tussen ‘ergens mee zitten’ en ‘ergens méé zitten’ is uiteindelijk een uitnodiging om dat te zien. Om ons verzet op het voelen te zien en er geen verhaal van te maken. Om onze identificaties te zien en de neiging om er een verhaal van te maken.

Door volledig aanwezig te zijn bij wat er is, openen we ons voor de werkelijkheid zoals die nu is. De directe ervaring van dit hier en nu komt weer in beeld. Dit betekent absoluut niet dat je niet meer geraakt wordt en dat alles fijn zal zijn. Maar er ontstaat wel een nieuwe mogelijkheid om niet meer te vechten met wat is en vrijer te zijn.

Het enige wat nodig is, is dat je er mee gaat zitten.

Als je een levenswijze wilt ontwikkelen die je meer energie oplevert is het goed om te onderzoeken wat je flow geeft. Hieronder vind je een aantal kenmerken van flow[i]:

In een staat van flow zijn actie en zelfbewustzijn een. Je gaat op in wat je doet.

• Je hebt een helder doel voor ogen en om terwijl je bezig bent dat doel te bereiken ga je op ‘in de weg ernaar toe’.
• Je bent met iets bezig wat bij je past en waarvoor jezelf hebt gekozen.
• Bij flow wordt elke handeling onmiddellijk gevolgd door feedback. Dit kan zijn van anderen, waardoor je een goed gevoel krijgt. Of als je de activiteit alleen doet, dan stel je eigen criteria en geef je jezelf innerlijke feedback.
• Bij flow is er een goed evenwicht tussen de vaardigheden die je nodig hebt en de uitdaging die de situatie van je vraagt. Het resultaat is een gevoel van moeiteloosheid, maar ook het volledig focussen en opgaan in je taak.
• In flow zijn actie en zelfbewustzijn een. Je bent helemaal in het hier en nu en gaat op in je taak. Je tijdsbeleving is anders of verdwijnt.
• Het gevoel van genieten zit in je groei in een intrinsiek doel. In de flowactiviteit ben je niet bezig met je ego.
• Het gevoel van flow is dat je een wordt met iets groters dan jezelf. Tijdens de activiteit heb je het gevoel een situatie volledig te beheersen en tegelijkertijd dingen te laten gebeuren.
• Echter kies je steeds weer de uitdaging in de ontwikkeling van jezelf waardoor je een gevoel van overgave ervaart. Het gevoel van genieten zit dan in het meester worden van een moeilijke situatie. Door je helemaal over te geven aan die moeilijke uitdaging, krijg je de ervaring ‘een voertuig’ te worden van een grotere kracht.

Wanneer ben je authentiek en volledig jezelf?

Herken je enkele van deze kenmerken? Dan weet je hoe het is om ervaring van flow te hebben en jezelf volledig uit te drukken. Hoe kom je hier? Het begint erbij jezelf beter te leren kennen. Wat maakt jou tot het bijzondere en unieke mens die je bent? Wanneer ben je authentiek en heb je echt het gevoel jezelf te zijn. Welke gaven heb je en welke talenten wil je tot ontwikkeling brengen? Wat wil je eigenlijk in je leven?

Als je in flow leeft met wie je bent dan ben je trouw aan je hart.Bewustzijn wil zich via jou uitdrukken als liefde.

Als je in flow leeft met wie je bent dan ben je trouw aan je hart. Het denken creeert een leven vol met moeten en aanpassing aan de omgeving. Maar vanuit je hart kom je bij een moeitelozer Zijn. Vanuit je hart heb je contact met waarden in je leven die belangrijk voor je zijn. Vanuit je hart wil iets zich uitdrukken via jou. Het leven wil jouw potentieel kennen en als je dat leeft, dan voel je energie en

Dit klinkt allemaal heel logisch, maar ik merk in de coachings dat dit helemaal niet meer zo vanzelfsprekend is. We zijn dat innerlijk kompas kwijt en leven veelal in ons hoofd, vanuit ideeen. Terwijl leven vanuit je hart je vraagt om te voelen en dieper connectie te maken met jezelf. Als je leeft vanuit flow ben je trouw aan wie jij bent, waar je voor staat en verzet je je niet tegen het leven zoals het is. Er is overgave en tegelijkertijd een afstemming op plezier en jouw potentieel die zich wil uitdrukken als liefde. Het tegengestelde van leven vanuit trouw aan jezelf is leven van compromis naar compromis.

Flow heeft te maken met hogere staat van bewustzijn

Je kunt twee kanten van de flow-staat onderscheiden: een actieve en passieve. Een actieve wil zeggen: doen wat je echt wilt en een passieve: accepteren wat je niet kunt veranderen. Acceptatie betekent niet opgave, maar is dan een teken van een hoger bewustzijn. Vanuit dat hogere bewustzijn kun je veel beter waarnemen wat je andere opties zijn zonder dat je emotioneel en reactief bent.

Mensen in flow vermoeien zich niet door te vertellen hoe de dingen eigenlijk zouden moeten zijn. Ze stellen geen eisen aan het leven maar ze leggen de lat wel hoog voor zichzelf. Ze genieten van het nu, ongeacht de barrières en verwachte output. Ze genieten van het proces zelf. Ze doen wat ze doen omdat het is wat ze willen doen.

Hun ‘doen’ is niet het ‘doen van het ego’ maar het is een spontaan gebeuren. Er is niet een ‘doener’ aanwezig, maar wel een waarnemer van het scheppingsproces. Het proces is transpersoonlijk en toch zou het niet mogelijk zijn zonder de persoon die in de zintuiglijke wereld aanwezig is als ‘kanaal’ van een grotere levensintelligentie waarmee we verbonden zijn vanuit ons hart.

Zelfonderzoek

Zelfonderzoek kan je helpen zicht te krijgen op je waarden, je kwaliteiten, je talenten, je roeping. Wil je hier verder induiken dan kunnen deze vragen van Marlies Terstegge je helpen: 77 vragen voor flow in je leven.

Je kunt flow ervaren in bepaalde activiteiten en deze steeds meer toevoegen aan je dagelijks leven. Er is dan een optimale balans, een optimale harmonie tussen de moeilijkheid van een taak en de je persoonlijke talenten. Ik ervaar bijvoorbeeld flow als ik yogalessen of meditaties of webinars geef. Ik word dan uitgedaagd omdat ik voor de groep zit, ik ben helemaal aanwezig en val samen met dat wat ik hier kom brengen: rust en bewustzijn.

Ik ben nieuwsgierig hoe is dat bij jou? Leuk als je wilt reageren via info@maaike-dijkstra.nl

[i] Geef flow aan je leven Marlies Terstegge (2011)

Flow is een bewustzijnstoestand en staat van zijn, waarbij je opgaat in wat je doet en waarbij je heel dicht bij je essentie blijft. Je bent zo aanwezig in het moment, dat je zelfbewustzijn op gaat in de omgeving. Mihaly Csikszentmihalyi (1990) wordt vaak aangehaald in de sportwereld of het bedrijfsleven. Enkele geïnterviewden in zijn boek spraken over een “onbewuste kracht/ stroom die hen meevoerde”.

Als je flow ervaart is er rust, helderheid, energie. Flow wordt dus gekenmerkt door de volledige aandacht en energie. Je verliest je besef van persoonlijk zelf. 

Deze staat van zijn geeft een geluk. Er is minder tot geen besef van ruimte en tijd. Er is een oneindige bron van energie.  Je bent in contact met de bron.

Veel mensen zitten echter in de overlevingsmodus en zijn geprogrammeerd om te presteren en iets te moeten doen. Als we langdurig hard werken komen we in een ‘staat van zijn’ waar het sympatischische deel van ons zenuwstelsel actief is en we niet zo makkelijk meer kunnen ontspannen. Dit is het deel van het zenuwstelsel dat je helpt bij actie, presteren en overleven. We staan voortdurend ‘aan’.

Ik weet zeker dat ik vroeger veel meer in deze modus zat. En elke moeder met jonge kinderen zal dit ook herkennen. Ik had dan wel veel energie, maar ik ging eigenlijk op adrenaline en stresshormonen. Door werk- en prestatiedruk maakt je lichaam steeds weer adrenaline en cortisol aan. Je denkt dat je heel veel energie hebt, maar in de rust of op vakantie valt je energie ineens weg, krijg je hoofdpijn of voel je je niet fit.

Fysieke aspecten van flow

Je lichaam een goede barometer. Ben je met de juiste dingen bezig dan zal je lichaam ontspannen aanvoelen. Je ervaart zachtheid en ruimte in je lichaam en gevoel van verbinding met jezelf en de wereld. Zit je in de overlevingsstand of leef je vanuit je hoofd, dan zul je dat fysiek gaan voelen in de vorm van spanning die wordt vastgezet, een gevoel van verdoving of hyperalert zijn. Je lichaam maakt steeds weer adrenaline en cortisol aan.

De sympathicus, dat deel van je zenuwstelsel dat gericht is op het signaleren van gevaar blijft actief. Klaar om je te verdedigen, op naar het volgende doel. Als je deze energie niet kwijt kunt, reageert je lichaam fysiek. De sympathicus kan zijn energie niet uitwerken. Zoals vechten of vluchten). Dan gaat het zenuwstelsel in de bevriesmodus. Het bindweefsel in je lichaam spant aan en er kunnen fysieke klachten ontstaan.

De natuurlijke ‘fabrieksinstelling’ van je lichaam is ontspannen. Het parasympathische zenuwstelsel (de ventrale vagus hart-hoofd verbinding), is actief als je je veilig en gedragen voelt. Je lichaam herstelt en heelt vanzelf in deze toestand, net als wanneer je slaapt. . Zo was je toen je heel jong was, ontspannen, natuurlijk en vrij. In deze staat is  ventrale vagus actief. Je ervaart veiligheid, vertrouwen en verbinding met de wereld om je heen.

Zelfonderzoek

Je als een soort nulmeting eens bij jezelf stil staan in hoeverre je flow ervaart in je leven en je verbonden voelt met jezelf en de wereld om je heen.

Geef je jezelf een voldoende of onvoldoende op de volgende aspecten:

• Helderheid
• Keuze
• In je centrum zijn
• Verbinding
• Uitdaging
• Vertrouwen

In het programma Rust en Helderheid gaan we verder met al deze aspecten van flow.

‘Als je doet waar je ziel naar verlangt, dan stroomt er een rivier door je heen.’

Bij mij is dat als ik meditaties inspreek. Ik vergeet alles inclusief mezelf en er komt iets door mij heen. Dat is een geweldig gevoel van flow. Ik heb het ook als ik yogalessen geef of een groepstraining of stiltedag begeleid.

In het coachingstraject Vitaliteit en Leiderschap kijken we altijd naar je missie. Missie klinkt heel groot. Sommige mensen ervaren echt een roeping. Ze worden geroepen door iets. Maar het kan ook zijn dat je het niet zo sterk wilt formuleren. Het gaat erom dat je ziet dat jij iets brengt vanuit je zijn.  Iets wil zich uitdrukken via jou. En dat is helemaal uniek. Er is niemand zoals jij.

Daar hoef je niet eens moeite voor te doen. Want zijn is moeiteloos. Het is dat wat er verandert als jij een kamer inloopt. Als je jezelf bent, ontspannen bent en straalt, dan kun andere mensen inspireren om ook zichzelf te zijn.

Mijn missie is om mensen rust en bewustzijn te brengen, zodat mensen verlichting ervaren en ontspannen leven en werken.

Sinds ik alle keuzes op het gebied van werk langs die meetlat leg, is mijn leven en werk gaan stromen. Het is belangrijk om te weten, dat dat waar jij naar verlangt ook naar jouw verlangt en dat je het zelf ook doorleeft. In mijn yogascriptie stond:

‘Dat waar je hart naar verlangt, zal vanzelf naar je toekomen’ – Rumi 

Ik durfde dat niet te geloven, dus ik was altijd heel hard aan het werk. Terug naar de vragen. Om je missie te formuleren, beantwoord je de volgende vragen:

• In welke omgevingen wil je investeren? Je bivakkeert in verschillende omgevingen, bijv. familie, werk, verenigingen etc. Beschrijf ook de omgevingen die je belangrijk vindt in je werk.
• In welke doelgroepen wil je graag investeren? Voorbeeld medewerkers, teams, ouderen, inwoners, politiek, leiders.
• Beschrijf je geluksmomenten die je met deze doelgroep hebt meegemaakt (kies daarbij een voorbeeld waarbij je deze doelgroep zag groeien)
• Creatie: Van welke creatie bij deze doelgroep werd jij gelukkig?
• Geven: Wat was het mooiste/beste van jou dat je ze gaf, waardoor de creatie tot stand kwam?
• Dit is de moeilijkste en boeiendste vraag. Vertel je allermooiste kwaliteiten. (je talent)
• Reflecteer op de antwoorden en formuleer je persoonlijke missie in 1 zin. Kun je je missie nog scherper maken?*

Ik geef (doelgroep) xxxxx (je persoonlijke kracht) waardoor (doelgroep) groeit in (creatie).

Vragen met betrekking tot je missie en je werk:

• Wat wil je daar nog meer mee gaan doen?
• Kun je (een deel van) je missie kwijt in je huidige werk?

Het enige wat je hoeft te doen is je missie in gedachten houden als je keuzes maakt in je werk of loopbaan. Dient het je missie ? Geeft het focus op je missie? Of is het afleiding, gemak, verstrooiing, verdeelde aandacht? Doe je het om je omgeving of voor zekerheid? Dat is ook prima, maar wees je er bewust van en zie dat het je ook iets kost als je niet kiest vanuit je hart.

‘Alleen met je hart kun je helder denken’

*Deze vijf vragen komen uit het boek Authenthiek Leiderschap – Bas Blekkingh

Je gaat namelijk terug naar wie en wat je al bent. Bewustzijnsontwikkeling is een innerlijke reis terug naar jezelf en je begint weer te leven, daar waar je zielloos en verkrampt bent geworden. Je kunt ontdekken dat dat wat je ten diepste bent, altijd al vrij is geweest.

We zijn zo geneigd ons geluk buiten onszelf te zoeken, dat we dit vaak lang over het hoofd zien. Totdat de tijd rijp is en je in je leven ziet dat beknellende patronen zich herhalen. Het mooie van bewustzijnsontwikkeling is dat het je bevrijdt van alles wat je hebt aangeleerd en voor waar hebt aangenomen.

Je kunt een vrijheid en helderheid gaan ervaren die altijd al latent aanwezig was, maar die nog versluierd was in jezelf. Je kunt meer genieten en bewuster reageren op wat er in elk moment gebeurt. Ook ik heb jarenlang workshops en trainingen gevolgd op het gebied van persoonlijke groei. Ik heb daar ook zeker vaardigheden en inzichten opgedaan, die maakten dat ik mezelf beter ging begrijpen. Ook heeft het me geholpen meer ontspanning te ervaren.

Maar het hele groeiparadigma waarop onze maatschappij is gebaseerd gaat ervan uit dat we niet goed genoeg zijn. Dat we iets moeten bereiken en een betere versie van onszelf moeten worden. Dat klopte voor mij niet met wat ik intuïtief in mijn hart wist.

Om intuitieve intelligentie beter te begrijpen is de volgende metafoor heel behulpzaam.

Wat we met ons bewustzijn kunnen ervaren, wordt zichtbaar door een vergelijking met water te trekken. Op elk niveau kunnen we iets anders met water doen. Met een druppel water, kunnen we er bijvoorbeeld voor zorgen dat een postzegel plakt of we kunnen er een foto van maken. De druppel is zuiver water, maar de hoeveelheid bepaalt wat we ermee kunnen doen.

Het volgende niveau is geen druppel water, maar een glas water. Dan kunnen we er ineens onze dorst mee lessen of in het glas water een bosbloemen zetten. Doordat het water van druppelvorm naar een glas water is getransformeerd, kunnenwe er nieuwe dingen mee doen. Als we geen glas water hebben maar een badkuip vol water ontstaan er wederom nieuwe mogelijkheden. We kunnen dan in bad gaan om ons te wassen of we kunnen in de badkuip kleding wassen. We kunnen er ook een klein bootje in laten varen. Als er geen badkuip is maar een oceaan vol water ontstaan er weer nieuwe mogelijkheden. We kunnen erin zwemmen en met een grote boot de oceaan bedwingen. In de oceaan ontstaat er leven. Zo bepaalt de hoeveelheid water wat we ermee kunnen doen.

Bewustzijn werkt volgens hetzelfde principe als water. Bij elk bewustzijn ontstaan nieuwe mogelijkheden. Op het moment dat we deze bewustzijnslaag toelaten, krijgen we contact met onze intuïtie en gaat synchroniciteit voor ons werken, kunnen we vanuit intentie bewuster ons leven creëren en zien we dat alles met elkaar samenhangt. Het is hetzelfde gevoel als we ‘s ochtends wakker worden uit de slaap. De ogen gaan open en we ervaren een nieuwe dimensie in de wereld. Deze dimensie is verbonden met het hart.

Tenslotte is er ook het absolute bewustzijn. Het zien dat je aan alles vooraf gaat. Dit is het absolute nulpunt, pure potentialiteit en kan nauwelijks worden beschreven. Hierin is het persoonlijke en elke relatie met ‘iets’ of het goddelijke volledig afwezig. Het is de bron waarin alle levendige aanwezigheid ontstaat.

Zelfonderzoek en meditatie kan je helpen om een verruiming te ervaren in jezelf. Een verruiming en een grootsheid die je in verwondering achterlaat. Het is een innerlijke zoektocht die de moed vraagt om onszelf van een afstand te bekijken, zodat we zicht krijgen op wie we werkelijk zijn. Het vraagt je je houvast en al je ideeën en aannames los te laten.

Onderbewustzijn stuurt je gedrag aan

Als we spreken over het onderbewustzijn doelen we op de gedachten en gevoelens die niet- of niet onmiddellijk toegankelijk zijn. Het gaat niet om gedachten en processen die niet bewust aangestuurd worden, wat zich kan uiten in dromen of onbewust gedrag. Het onderbewustzijn zit vol met onbewuste overtuigingen die ons gedrag sturen. Dat is waarom mensen keer op keer niet slagen in hun werk of moeite hebben een vaste partner te vinden.

Op bewust niveau wil je graag een vaste baan of een vaste partner, maar op onbewust niveau vertoon je gedrag waardoor deze relatie elke keer wordt verbroken. Onbewuste overtuigingen zorgen ervoor dat negatieve patronen zich herhalen. Totdat de oorsprong van de gedachten en emoties in onszelf volledig worden doorzien, gevoeld en gekend.

Bewustzijn geeft de mogelijkheid om te kijken, omdat het bewustzijn zichzelf wil kennen. Alles wil gezien worden en er is een intelligentie in ons, die onszelf terugroept naar onszelf. Het is elke keer weer bevrijdend om dieper in jezelf te kijken. En heel bijzonder om te zien, hoe deze grote intelligentie in ons, ons precies laat zien wat we nog mogen bevrijden om ons grootste potentieel te leven.

Spiritueel volwassen worden of spiritueel ontwaken

Afhankelijk van waar je naar verlangt kun je in bewustzijnsontwikkeling twee benaderingen zien. Allereerst kun je via zelfonderzoek spiritueel volwassen worden. Dat betekent dat je vrijer leeft en je niet meer wordt aangestuurd door onbewuste patronen van het innerlijk kind. Je bent niet meer slachtoffer van de omstandigheden. Je kunt je eigen waarheid voelen en leven, ongeacht de omgeving of wat je hebt geleerd.

Er ontstaat een geestelijke rijpheid waardoor je kunt zien dat alles wat je in de wereld ervaart, in jezelf zit. Het is niet meer mogelijk iets bij de ander te plaatsen, bij de situatie of te wijten aan de omstandigheden. Doordat je niets meer hoeft weg te drukken, komt er veel meer levensenergie beschikbaar. Als je niet meer gelooft in het ego-denken en alles wat je daarin ondermijnt,  komt er heel veel plezier in je leven terug.  Er ontstaat meer innerlijke ruimte in jezelf en je kunt steeds meer vanuit je potentieel gaan leven en werken.

Spiritueel ontwaken gaat over een dieper proces van zelfonderzoek. Het gaat hierbij om het doorzien van al je identificaties en aannames. Het gaat over zien en weten wat je werkelijk bent. Je kunt zien dat je ook niet de persona bent, maar dat er iets groters is dat aan alles vooraf gaat, waar jij deel van bent. Zelfrealisatie gaat over de diepste vragen die je kunt stellen: wie ben ik? In dit proces verschuift je referentiepunt van de IK-persoon, het afgescheiden zelf, naar het niet-persoonlijke bewustzijn: ook wel het Zelf genoemd.

In dit spiritueel ontwaken kun je zien dat het leven als een droom is. We nemen het leven en de zuivere realiteit meestal niet helder waar, maar vanuit een denkbeeldig IK en afgescheidenheid. Een denkbeeldig IK dat het leven moet sturen. Dit denkbeeldige IK kan worden doorzien en wegvallen. Wat overblijft is een diepe vrede en en overgave aan het leven zelf, precies zoals het is. Hier lees je meer over bewustzijnscoaching en zelfrealisatie.

In de yoga leerde ik te zitten in aandacht en voelen. Ik leerde emoties te reguleren en spanning los te laten met behulp van de adem. Ik leerde steeds subtieler voelen hoe lichaam en geest werkt. Hoe gedachten spanning en onrust creëren en hoe spanning in je lichaam zorgen voor nog meer gedachten en ongemak.

Wat een ontdekking als je weet hoe je ten alle tijde rust en kalmte kunt terugvinden. Nu – twintig jaar later – als moeder van vier kinderen is het ook ‘een verademing’ om rustig te kunnen blijven in de hectiek van een druk gezin en werk.

Je zenuwstelsel, je hart en je brein

De adem gaat in principe natuurlijk moeiteloos en vanzelf. Dat is het mooie: we hoeven er niets aan te doen. Stel je voor dat je zelf de adem zou moeten besturen! Gelukkig functioneert ons lichaam en zenuwstelsel helemaal vanzelf. We noemen dat ook het autonome zenuwstelsel. Je hart en brein hebben een centrale functie hierin. Een kalme hartslag geeft een seintje aan je brein: “Je bent veilig.” Een hoge hartslag geeft een seintje aan je brein:”Let op, gevaar!”  Ons lichaam reageert met spanning op de omgeving en op gedachten, de zogenaamde stressimpulsen We hebben dus vooral stress en onrust van gedachten, want meestal zijn we niet fysiek in gevaar. We lijden dus vooral onder mentale stress.

De ademhaling heeft invloed op je hartslag en daarmee op je brein. Het beïnvloedt de staat van je zenuwstelsel en je brein. Een kalme ademhaling zorgt voor een kalme geest en een ontspannen lichaam. Je zenuwstelsel bestaat grof gezegd uit twee delen: het sympathische zenuwstel en parasympathische zenuwstelsel. Respectievelijk de gaspedaal, verbonden met focus en actie en de rempedaal, verbonden met rust en herstel.

In principe gaat dit allemaal vanzelf. Maar als je langdurige stress ervaart, maakt je lichaam zoveel stresshormonen aan, dat je niet meer zo goed kunt ontspannen. Je blijft dan in de actiemodus en kunt steeds minder goed ontspannen. Je hoofd zit vol en je lichaam staat constant ‘aan’ (alsof er gevaar is). Signalen hiervan zijn: verminderde concentratie, meer piekeren, fysieke spanningsklachten, minder goed slapen.

De ademhaling is er alijd

Het goede nieuws is: de ademhaling is er altijd. De aandacht bij je ademhaling brengen is heel effectief en helemaal gratis. Hieronder vind je drie ademhalingstechnieken die je kunt beoefenen voor meer kalmte, concentratie, innerlijke rust en herstel.

1.Hartcoherent ademen

Hartcoherent ademen geeft je lichaam in 3 minuten vitaliteit en harmonie. Je beïnvloedt je de tijd tussen je hartslagen, je hartvariabiliteit door middel van de gelijkmatige ademhaling. Dat kalmeert onmiddellijk je zenuwstelsel.  De inademing is verbonden met actie, de uitademing met rust. Normaliter adem je zo’n  12 of 13 ademhalingen per minuut. Bij deze oefening breng je deze terug naar 6 of 7. Doordat je het aantal ademhalingen halveert gedurende 3 minuten breng je je lichaam en geest tot rust en naar de verstilling. Stel je maar voor dat je de golven van je hartritme (hartvariabiliteit) uitlijnt met de golven van je gedachten. Zo ontstaat meer coherentie in je systeem.

2. De 8-punten in de ademhaling

In de ademhaling kun  je 8 punten onderscheiden: 1) het begin van de inademing 2) de inademing 3) het einde van de inademing 4) het omslagpunt 5) het begin van de uitademing 6) de uitademing 7) het einde van de uitademing en 8) het omslagpunt. Door je te concentreren op al deze punten en de adem zo in stukjes te observeren ontstaat er focus en concentratie in je geest. De adem wordt over het algemeen ook dieper en gelijkmatiger, net als bij hartcoherent ademen zorgt dit voor harmonie en rust.

3. De krachtademhaling

Heb je wel eens gezien hoe een baby ademt? Een baby ademt nog met het hele lichaam en diep in de buik. Als volwassenen zijn we dit verleerd. Omdat we vaak gejaagd zijn, bezig zijn is de adem ook gejaagd. Over het algemeen ademen we maar met 30% van de longen. Dit geeft onrust, een hogere hartslag en stress in je systeem. De krachtademhaling leert je om niet alleen met de bovenkant van de longen te ademen maar ook dieper naar je buik. Je vult ook het onderste deel van je longen en brengt het middenrif en de buik in beweging. Deze ademhaling geeft je focus, rust en innerlijke kracht. Letterlijk: levenskracht. 

Stel je voor: je gaat met een bootje de zee op

Aandachtspunt als je gaat oefenen. Bewuster gaan ademhalen kan eerst ook spanning kan geven. Je wordt je ineens bewust van hoe je ademt en soms krijg je het daar juist even benauwd van. Maar weet: oefening baart kunst. Het is als een bootje dat op zee gaat. Eerst ga je door de branding en kan het zijn dat je daardoor onrust ervaart. Daarna kom je al snel op kalme zee. De adem geeft je een zee van innerlijke ruimte. Wat er ook gebeurt om je heen. Geniet ervan!

Een retreat over zelfrealisatie: jouw diepere essentie is vrede.
12 – 13 november New Eden 2022, de Hemrik Friesland

Ik neem je graag even mee naar een hele mooie plek…Middenin de bossen in Friesland ligt retreat center New Eden. Mensen vanuit de hele wereld vliegen naar deze bijzondere plek. New Eden is een plek met een hele krachtige stille energie. Hier kun je tot rust komen en je aandacht bij jezelf brengen. Ik nodig je uit daar 1 weekend ruimte voor te maken. Wanneer geef jij aandacht aan de stilte? Misschien doe je wel eens een meditatie, maar gedurende de dag zijn er zoveel dingen die onze aandacht vragen…

De uitnodiging is om te stoppen en alles wat in het dagelijks leven belangrijk is even te laten. Dit weekend staat de verbinding met je diepere essentie centraal: het Zelf. Zelfrealisatie betekent werkelijk jezelf zijn, te leven vanuit je hart en je realiseren wie of wat je in wezen zelf bent. Misschien heb je het wel ervaren in meditatie: een stille aanwezigheid, een vrede… dat is wat je ten diepste bent: je natuurlijk staat is vrede en bewustzijn.

Door te stoppen en de stilte te zoeken in jezelf, wordt je bewust. Stilte is essentieel. We hebben stilte nodig om contact te houden met ons innerlijk kompas. Als we vaker bewust stoppen met hollen en rennen en even stilstaan kun je leren naar binnen te keren met je aandacht. Minder in de ban van persoonlijke verhalen en het denken.

In de stilte kun je contact maken met oorspronkelijk bewustzijn

Als je langer stil bent, kun je dieper naar binnen keren en je aandacht en contact maken met oorspronkelijk bewustzijn.  Dat zien wat aan alles vooraf gaat: zien, kennendheid: bewustzijn.

Dat begint als we onze meest fundamentele ideeen gaan afpellen. En onze meest fundamentele ideeen gaan altijd over het leven en onszelf. Wat als je even niets meer weet, niemand meer bent? Wat als je zonder verhaal kunt zijn? Een vreugde van niets hoeven, niets willen en niets hoeven (be)grijpen. In dat zien kan er een innerlijke ruimte ontstaan in jezelf, een opening waar het licht is, opgeruimd en moeiteloos, want dat is je ware aard.

Je hoeft niets en niemand te zijn

Dat je daar de tijd voor neemt: dat is het waardevolle van een retreat. Er is een programma, maar je hoeft niets. We zijn gedurende de mediaties in stilte, er heerst een stille sfeer, maar tijdens het eten en tussendoor wordt er wel gesproken. Ook gaan we bewegen: het lichaam en het denken kan verstillen in beweging.

Als je in een proces van ontwaken en zelfrealisatie zit, dan is er een verlangen in je naar meer vervulling. Het voelt wellicht niet altijd prettig, maar het is een goed teken: iets roept je terug naar jezelf! Het roept je terug naar het hart van je bestaan en je ware aard te leren kennen, zoals je bedoeld bent. Puur, open en jezelf.

Wat geeft een retreat je?

• je voelt je na de retreat opener, opgeruimder en lichter
• je ervaar meer levensenergie en levenskracht
• je ervaart meer innerlijke rust, overgave en vertrouwen
• je hebt meer zicht op je identificaties en patronen
• je realiseert je dat je bewustzijn bent en dat dat er altijd is
• je kunt meedoen in de Verdiepingsgroep Zelfrealisatie
• je maakt kennis met eenheidsbewustzijn en de visie op verlichting  vanuit non-dualiteit (advaita vedanta (hindoeïsme) en dzogchen (boeddhisme)).
• je tijdsbeleving verandert: 2 dagen kunnen aanvoelen alsof je een week bent weggeweest
• je ontvangt mijn boek Stilte Z I J N

Programma en meer

Hier vind je het programma en meer info

Hier lees je meer over Zelfrealisatie

Hier lees je meer over mijn eerste Stilteretreat

Hier lees je meer over zelfonderzoek

“Hartelijk dank voor de heerlijke retreat. Er is werkelijk niets waarvan ik denk, dat zou anders kunnen. Je hebt heel veel zorg besteed aan elk detail en heb dat nergens zo meegemaakt! De warme zachte matjes, de ruimte, super fijn. De meditaties, het gevoel dat je erin legt. je gaf geen meditatie, je was de meditatie.  Het kaartje, de aandacht. En bovenal, de stilte… Ik heb sinds lange tijd weer even contact kunnen maken met mezelf.” Margriet 

Schrijf je in voor de gratis 5-daagse videoserie over Zelfrealisatie. Je ontvangt dan direct de eerste video in je mailbox. Voor elke ochtend een wakkere herinnering aan je diepere essentie als bewustzijn en vrijheid.

Interview met Patrick Kicken naar aanleiding van mijn boek Stilte ZIJN.

Interview Patrick Kicken non-dualiteit

Er was eens een arme, oude man, wiens bezit een schitterend paard was. Al jarenlang hadden de mensen uit zijn dorp tegen hem gezegd het paard te verkopen omdat het een hoop geld zou opbrengen en hij verder geen cent had om uit te geven. Maar de oude man weigerde dat te doen. “Het paard is een deel van mijn familie en je familie verkoop je niet”, was steevast het antwoord.

Op een nacht verdween het paard uit zijn stal en zeiden de mensen: ‘Zie je nou wel, dan had je maar niet zo dom moeten zijn en het dier moeten verkopen. Nou heb je helemaal niets meer. Een groter ongeluk had je niet kunnen overkomen.” Maar de oude man zei: ‘Wie weet of het een geluk of een ongeluk is? Wie kan verder zien dan zijn  neus lang is?”

Een aantal weken later, kwam het paard op een nacht met twaalf, andere wilde paarden terug naar zijn stal. Blijkbaar was hij losgebroken om zijn soortgenoten te zoeken en had het uiteindelijk de weg naar de stal teruggevonden. De mensen uit het dorp zeiden tegen de oude man: “Je had volkomen gelijk. Het was helemaal geen ongeluk, maar juist geluk dat het dier ervan door ging, want nu ben je een vermogend man. Maar de oude man antwoordde: “Wie weet of het een geluk of een ongeluk is. Het enige dat ik weet is dat het dier met twaalf paarden is teruggekomen. Maar of het een geluk of een ongeluk is…?”

In de volgende dagen en weken probeerden de zoon van de oude man de wilde paarden te temmen en viel daarbij van een woeste hengst. Beide benen werden verbrijzeld. De mensen uit het dorp zeiden tegen de oude man: “Zo’n geluk was het nou ook weer niet dat je paard met die andere paarden is teruggekomen. Je had helemaal gelijk, want nu is je zoon invalide en een groter ongeluk kon je niet overkomen”. De oude man verzuchtte: “Wanneer houden jullie eindelijk eens op met te doen alsof je vandaag weet hoe het morgen zal zijn? Het enige wat ik weet is dat mij vandaag een ongeluk is overkomen. Meer weet ik niet”.

Een paar maanden later brak er oorlog uit in het land en alle gezonde mannen van het dorp moesten in het leger dienen en werden naar het front gestuurd. En wat zeiden de mensen als ze de oude man tegenkwamen?

Bewustzijnscoaching en zelfrealisatie gaat over leven in het moment. Zonder verhaal te kunnen zijn. Het leven precies zo ontmoeten zoals het is. Die innerlijke vrijheid geeft geluk.